برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

گام تازه صنعت غلات ایران در مسیر دانش‌ بنیان

گام تازه صنعت غلات ایران در مسیر دانش‌ بنیان

توسعه فناوری در صنایع غذایی و حرکت به سمت تولید مواد اولیه با ارزش افزوده بالا، یکی از مسیرهای مهم برای کاهش وابستگی به واردات و تقویت اقتصاد دانش‌بنیان به شمار می‌رود. در این میان، صنعت غلات تنها به تولید محصولات غذایی نهایی محدود نمی‌شود و می‌تواند با استفاده از فناوری‌های زیستی و فرآیندهای پیشرفته، مواد اولیه مورد استفاده در صنایع دارویی، غذایی و شیمیایی را نیز تولید کند.

در همین راستا، گروه صنعتی و پژوهشی زرنام با توسعه زنجیره ارزش خود در حوزه فرآوری غلات، گام مهمی در زمینه تولید داخلی دکستروز مونوهیدرات برداشته است؛ محصولی که پیش از این وابستگی قابل توجهی به واردات داشت. این مجموعه همچنین توسعه تولید سوربیتول در گریدهای غذایی و دارویی را در دستور کار قرار داده و به دنبال تکمیل سبد محصولات حاصل از فرآوری پیشرفته غلات است.

این اتفاق را می‌توان نمونه‌ای از حرکت صنایع سنتی به سمت فناوری‌های پیشرفته دانست؛ جایی که غلات به جای آنکه صرفاً به عنوان ماده اولیه محصولات غذایی مورد استفاده قرار گیرند، به مجموعه‌ای از مواد اولیه تخصصی و با ارزش افزوده بالا تبدیل می‌شوند.

دکستروز مونوهیدرات، از وابستگی وارداتی تا تولید داخلی

دکستروز مونوهیدرات یکی از محصولات مهم حاصل از فرآوری غلات است که کاربردهای متنوعی در صنایع غذایی و دارویی دارد. تولید این محصول در گریدهای تخصصی نیازمند دانش فنی، کنترل دقیق فرآیند و برخورداری از زیرساخت‌های مناسب تولید است.

تولید داخلی دکستروز مونوهیدرات در مجموعه زرنام، حاصل پیوند میان فعالیت‌های تحقیق و توسعه و مهندسی تولید عنوان شده است. این محصول اکنون در خطوط تولید این مجموعه تولید می‌شود و گرید دارویی آن نیز وارد بازار شده است. همچنین برنامه‌ریزی برای عرضه گرید تزریقی دکستروز انجام شده تا بخش دیگری از نیازهای تخصصی صنایع دارویی و نظام سلامت از طریق تولید داخلی تأمین شود.

اهمیت این موضوع تنها در جایگزینی یک محصول وارداتی خلاصه نمی‌شود. زمانی که تولید یک ماده اولیه تخصصی در داخل کشور شکل می‌گیرد، زنجیره‌ای از دانش، تجهیزات، نیروی انسانی متخصص، کنترل کیفیت و خدمات فنی نیز در کنار آن توسعه پیدا می‌کند. در نتیجه، اثر اقتصادی چنین پروژه‌هایی می‌تواند بسیار فراتر از صرفه‌جویی ارزی حاصل از کاهش واردات باشد.

از سوی دیگر، تولید مواد اولیه دارویی با کیفیت پایدار می‌تواند به صنایع پایین‌دستی نیز کمک کند تا برنامه‌ریزی مطمئن‌تری برای تولید داشته باشند و در برابر محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و اختلال در زنجیره تأمین خارجی آسیب‌پذیری کمتری داشته باشند.

سوربیتول و تکمیل زنجیره ارزش فرآوری غلات

گام بعدی زرنام در توسعه محصولات تخصصی، ورود به حوزه تولید سوربیتول است. سوربیتول یکی از ترکیبات مهم مورد استفاده در صنایع غذایی، دارویی و برخی صنایع دیگر است و می‌تواند به عنوان شیرین‌کننده، ماده نگهدارنده رطوبت و ترکیبی با کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار گیرد.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، تولید سوربیتول مایع و پودری در گریدهای غذایی و دارویی در کنار تولید دکستروزهای آنهیدروز و انواع نشاسته‌های اصلاح‌شده ذرت دنبال می‌شود. این مجموعه محصولات، نشان‌دهنده رویکردی برای ایجاد یک زنجیره ارزش کامل‌تر در صنعت غلات است؛ زنجیره‌ای که در آن مواد اولیه کشاورزی پس از ورود به فرآیندهای صنعتی و فناورانه، به محصولات تخصصی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل می‌شوند.

اهمیت چنین رویکردی برای اقتصاد ایران از آن جهت است که بخشی از ارزش اقتصادی مواد اولیه کشاورزی در مرحله فرآوری ایجاد می‌شود. هرچه فناوری فرآوری پیشرفته‌تر باشد، امکان تولید محصولات متنوع‌تر و تخصصی‌تر نیز افزایش پیدا می‌کند.

در واقع، توسعه فناوری در صنعت غلات می‌تواند این صنعت را از یک فعالیت صرفاً مبتنی بر تولید و فرآوری اولیه، به یکی از بخش‌های مهم زنجیره صنایع غذایی، دارویی و زیست‌فناوری تبدیل کند.

پیوند تحقیق و توسعه با تولید صنعتی

یکی از نکات مهم در این پروژه، تأکید بر ارتباط میان تحقیق و توسعه و تولید صنعتی است. تجربه بسیاری از صنایع نشان می‌دهد که دستیابی به فناوری به تنهایی کافی نیست؛ زیرا یک فناوری زمانی به ارزش اقتصادی تبدیل می‌شود که بتواند از مرحله آزمایشگاهی عبور کرده و در مقیاس صنعتی به تولید پایدار برسد.

گروه صنعتی و پژوهشی زرنام نیز توسعه این محصولات را بر پایه ایجاد یک زیست‌بوم پژوهشی و نزدیک کردن فاصله میان ایده، تحقیق، توسعه فناوری و تولید صنعتی دنبال کرده است. چنین مدلی می‌تواند نمونه‌ای قابل توجه از تجاری‌سازی دانش و تبدیل ظرفیت پژوهشی به محصول واقعی باشد.

این موضوع از منظر توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان نیز اهمیت دارد. بخش مهمی از چالش اقتصاد دانش‌بنیان، عبور از مرحله تولید دانش و نمونه اولیه و رسیدن به تولید انبوه و بازار است. در صنایع بزرگی مانند صنعت غلات، وجود بازار مصرف گسترده و زنجیره‌های صنعتی پایین‌دستی می‌تواند فرصت مناسبی برای تجاری‌سازی فناوری‌های جدید فراهم کند.

از این منظر، توسعه محصولاتی مانند دکستروز، سوربیتول و نشاسته‌های اصلاح‌شده را می‌توان بخشی از فرآیند حرکت به سمت تولید محصولات با فناوری بالاتر و ارزش افزوده بیشتر دانست.

خودکفایی، فراتر از جایگزینی واردات

تولید داخلی مواد اولیه تخصصی زمانی می‌تواند به یک مزیت پایدار تبدیل شود که هم‌زمان با کاهش واردات، توان تولید فناوری، توسعه نیروی انسانی متخصص و امکان حضور در بازارهای صادراتی نیز ایجاد شود.

زرنام با تکمیل زنجیره محصولات حاصل از فرآوری غلات، در حال حرکت به سمت چنین مدلی است؛ مدلی که در آن یک ماده اولیه کشاورزی می‌تواند پس از عبور از چندین مرحله فرآوری و فناوری، به محصولی برای صنایع غذایی و دارویی تبدیل شود. این رویکرد علاوه بر افزایش ارزش افزوده داخلی، زمینه را برای توسعه بازارهای جدید و صادرات محصولات فناورانه فراهم می‌کند.

تجربه تولید دکستروز مونوهیدرات و برنامه توسعه سوربیتول همچنین نشان می‌دهد که خودکفایی صنعتی صرفاً به معنای تولید یک محصول در داخل کشور نیست. خودکفایی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که دانش فنی، زیرساخت تولید، کنترل کیفیت، نیروی انسانی و زنجیره تأمین آن محصول نیز در داخل توسعه پیدا کند.

در چنین شرایطی، صنعت غلات می‌تواند از یک بخش تأمین‌کننده مواد اولیه غذایی فراتر رفته و به یکی از حلقه‌های مهم زنجیره صنایع دارویی، غذایی و زیست‌فناوری تبدیل شود. استمرار این مسیر و پیوند بیشتر میان بخش صنعتی، مراکز تحقیق و توسعه و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند زمینه‌ساز تولید محصولات پیچیده‌تر، کاهش وابستگی ارزی و افزایش سهم فناوری ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی باشد.

 

مقالات مرتبط

فرم درخواست مشاوره

برای جلسه مشاوره لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید و یا با شماره های درج شده تماس بگیرید.

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.